قالب وردپرس
uptheme

چالش‌های ویژه‌ی مدارس تک‌جنسیتی

به موازات مدارس جدید در ایران، از تاسیس مدرسه‌ی دارالفنون در تهران و مدرسه‌ی رشدیه در تبریز، انگیزه‌ی آموزش دختران نیز پی گرفته می‌شد. در تاریخ، اولین مدرسه‌ی دخترانه در ایران را به بی‌بی‌خانم استرآبادی دختر محمدباقر استرآبادی از بزرگان گرگان که مادرش ملاباجی –معلم مکتب خانه‌ی دخترانه‌ی دربار قاجار- بود، نسبت می‌دهند. مدرسه‌ی «دوشیزگان» نام داشت. او آن را در سال 1324 هجری قمری تاسیس کرد.[1] در گزارشی دیگر، اولین آموزشگاه دخترانه در ایران را به بانو طوبی آزموده به نام مدرسه‌ی «مونس» به سال 1286 هجری شمسی نسبت می‌دهند.[2] آنچه روشن است مدرسه‌ی تک‌جنسیتی در ایران دارای قدمتی نزدیک به مدارس در این سرزمین می‌باشد؛ به نحوی که قبل از آن، در نظام آموزشی مکتب‌خانه‌ای نیز، مکتب‌خانه‌ای تک‌جنسیتی نیز وجود داشت. همانگونه سند فوق از مادرخانم بی‌بی استرآبادی به نام مکتب‌خانه‌ی دخترانه‌ی دربار قاجار یاد می‌شود. در نظام آموزش و پرورش جدید در ایران در اواسط دهه‌ی چهل و آموزش و پرورش عصر انقلاب اسلامی به منظور ترغیب خانواده‌ها به آموزش دختران، راهکار تفکیک جنسیتی و تشکیل مدارس دخترانه، همیشه مطمع‌نظر بوده است. در همه‌ی این دوران چه در نظام آموزش مکتب‌خانه‌ای که تا نیم قرن قبل ادامه داشت، و چه در مدارس جدید، در محیط‌های کم‌جمعیت همانند روستاها و شهرهای کوچک، مدارس دوجنسیتی نیز وجود داشت. نگارنده‌ی این یادداشت در سال 1344 نوآموز مکتب‌خانه دوجنسیتی بود. یادگیرندگان آن مکتب، دختران و پسران سن دبستانی نیز بودند. معلم این مکتب‌خانه، مرحومه مادربزرگ نگارنده بود که خدایش رحمت کند. مدارس دوجنسیتی روستایی و عشایری هنوز در پاره‌ای از محیط‌های این سرزمین به احتمالی به‌دلیل جمعیت پایین، در جریان است.

به‌رغم وجود دوگانه‌ی مدارس و مکتب‌خانه‌ی دوجنسیتی در تاریخ این سرزمین، غلبه‌یافتگی رویکرد آموزشی، تفکیک جنسیتی و یا جداسازی جنسیتی است.

با درک روند تاریخی مدارس تک‌جنسیتی در ایران می‌توان نتیجه گرفت، تفکیک جنسیتی سنت نظام آموزشی است. به همین دلیل، مصوبه و مقرراتی در نظام آموزشی کشور برای اعمال جداسازی جنسی در مدارس نداریم. آنچه امروز در مدارس و محیط فرهنگی و علمی کشور با موضوعیت جداسازی و یا فراگیری در رویکرد آموزش جنسیتی و جنسی مشاهده می‌کنیم تابو دانستن آموزش جنسی و آموزش با رویکرد فراگیری جنسی است. تابو دانستن این امر با سنت بودن رویکرد غالب تفکیک جنسیتی، مقارن بوده است. نگارنده با تجربه تاریخی که از سال‌های پایانی قرن بیستم و مقارن با آغاز دهه‌ی اول قرن جدید در جریان خروج ایران از برنامه‌ی آموزشی توسعه‌ی هزاره‌ی سوم که به برنامه‌ی «آموزش برای همه» در همکاری‌های بین‌المللی شناخته می‌شد –که در آغاز دولت نهم اتفاق افتاد- و هم‌چنین در قطع همکاری با یونسکو در اجرای سند 2030 که در سال 1396 رخ داده است، بر این باور است، فرهنگ ایران معاصر در چنگال تابوی آموزش جنسی و آموزش با جداسازی جنسیتی گرفتار آمده است. در این یادداشت نه آهنگ مقایسه دو رویکرد جداسازی و فراگیرسازی در آموزش جنسیتی داریم و نه آموزش جنسی با ابعاد آن را مدنظر داریم؛ بلکه با مفروض دانستن تفکیک جنسیتی مدارس، آهنگ بررسی چالش‌های آن را داریم. بر این مبنا، عنوان این یادداشت، چالش‌ها در مدارس تک‌جنسیتی و مسایل پیرامونی آن می‌باشد. این چالش‌ها به قرار ذیل می‌باشد:

1- نظام پژوهش در سیطره‌ی تابو: در نظام پژوهشی کشور در موزه‌ی علوم تربیتی، روان‌شناسی و جامعه‌شناسی هزاران مقاله، پایان‌نامه، یادداشت رسانه‌ای، کتاب تالیفی و ترجمه‌ای، در سال تولید می‌شود، نیم‌نگاهی به سهم متغیر مطالعاتی رویکرد جداسازی و یا رویکرد فراگیرسازی جنسیتی بپردازید. هنوز در کشور ما به احتمال بیشتر مدارس دوجنسیتی روستایی و یا عشایری وجود دارد، چه میزان جامعه و نمونه در دسترس در این متغیر، حساسیت علمی و پژوهش تولید کرده است. اگر دانشجویی در این زمینه‌ها، به دغدغه‌ی علمی مبتلا شود، چه میزان جامعه و نهادهای رسمی به تشویق وی در اجرای این پژوهش‌ها مبادرت می‌ورزند. آزار جنسی، سوءاستفاده جنسی از جنس مخالف، سرگرمی‌های همجنس‌گرایانه، سرگرمی‌های خودارضایی در مقایسه این نوع مدارس فراگیری/جداسازی که هنوز وجود دارند، چه وضعی دارد.

اثر تابو در گریز از پژوهش به حدی است که تفاوت دو نوع مدارس جداسازی‌شده و فراگیرشده‌ی جنسیتی در انگیزه‌ی پیشرفت، رشد اجتماعی، موفقیت تحصیلی نیز مورد غفلت محیط پژوهشی است. به‌واقع به نگاه این قلم، عملکرد محیط پژوهشی کشور در موضوعیت تفکیک و یا فراگیرسازی جنسیتی در مدارس، تمکین در مقابل تابوی فرهنگی است. راهکارها برای ساختن مدرسه‌ای سالم‌تر، بانشاط‌تر در گرو اجرای طرح‌های پژوهشی است. ما به این راهکارها در حسن اداره‌ی مدارس تک‌جنسیتی نیازمندیم.

2- نظام تدوین مقررات در سیطره‌ی تابو: اسناد بالادستی و پایین‌دستی در کشور را از سال 1344 که مقررات نظام جدید آموزشی آن زمان تدوین شده بود، تا سند تحول بنیادین نظام آموزش و پرورش کشور مصوب 1390 و کلیه‌ی مصوبات شوراهای عالی انقلاب فرهنگی و آموزش و پرورش را مورد تحلیل محتوا قرار دهید، هیچ مصوبه‌ای برای جداسازی جنسی مدارس وحدود آن‌را مشاهده نمی‌کنید. آنچه اکنون در کشور وجود دارد، تبعیت از سنت جداسازی جنسی و تشکیل مدارس تک‌جنسیتی است. آیا تفکیک جنسیتی در کلاس آمادگی و دوره‌ی اول ابتدایی –تا پایه‌ی سوم- ضروری است؟ دوره‌ی مهدکودک چطور؟ ضعف در قانون‌گذاری و تدوین مقررات و تبعیت از تابوی فرهنگی به میزانی است که، به‌طور دفعی در سایر محیط همانند دوره‌ی کارشناسی دانشگاه‌ها، به‌طور سلیقه‌ای، موضوع تفکیک جنسی پی گرفته می‌شود. آنچه بدیهی است، کشور به قانون و مقررات پایه‌ای نیاز دارد که حدود جداسازی جنسی را در نظام آموزشی مشخص نماید.

3- مسئولیت‌پذیری در مدارس تک‌جنسیتی: مدارس دوجنسیتی تبعاتی دارد که ما برای جلوگیری از آن به مدارس تک‌جنسیتی روی آورده‌ایم. مدارس تک‌جنسیتی نیز تبعات خاص خود را دارد که وزارت آموزش و پرورش و مدارس در قبال آن مسئولند. اگر پروژه‌های پژوهش به میزان کافی اجرا می‌شد، دایره‌ی این پیامد، مشخص می‌شد. اگر گزارش روشنی از میزان مشکلات در روابط درون‌جنسی و خودسرگرمی جنسی، سوءاستفاده از جنس مخالف در محیط کم‌تجربه‌ِی تعاملی، در دسترس بود و یا مطالعات نظری در روش‌های آموزشی جنسی و تعامل بین دو جنس به مقدار کافی و سهل اتفاق می‌افتاد، می‌توانستیم مدارسی مسئولیت‌پذیر در اداره‌ی مدارس تک‌جنسیتی را شاهد باشیم. در این زمینه، نه وزارت آموزش و پرورش به تولید کافی بسته‌های آموزشی ویژه‌ی مشاوران، معلمان و مدیران مدارس و آموزش والدین، مبادرت نموده است و نه مدارس از رمقی برای مواجهه کارآمد با این دسته مشکلات برخوردارند. پنهان‌کاری و سرانجام اخراج از مدرسه، هنر غالب اغلب مدارس کشور است.

بالاترین مسئولیت مدارس و آموزش و پرورش کشور قبول مسئولیت آموزش مهارتی در تعامل بین دو جنس در مدارسی تک‌جنسیتی است. دانش‌آموزان دختر و پسر در مدارسی جدا از هم به مدرسه می‌روند ولی در جامعه‌ای واحد با یکدیگر زندگی خواهند کرد. آن‌ها برای همزیستی با یکدیگر در جامعه‌ای واحد به مهارت‌هایی اجتماعی نیازمندند که از استثمار جنسی، بهره‌کشی جنسی، تجاوز جنسی، هتاکی و آزار جنسی در امان باشند، مسئولیت آموزش چنین مهارتی را مدارس و آموزش و پرورش عهده‌دار می‌باشند. متاسفانه به‌طور غالب، مدارس و آموزش و پرورش با گریز از چنین مسئولیتی، تمرین مهارت سالم بین دو جنس را به کوچه‌ها، خیابان‌ها، پارک‌ها، کوه‌ها، ساحل دریاها و جنگل‌ها و شاید به والدینی محروم از آموزش در همین زمینه، واگذاشته‌اند.

والسلام

97/9/22

علی‌اصغر کاکوجویباری

دانشیار روانشناسی دانشگاه پیام نور


[1] . پایگاه تحلیلی خبری 598، دسترسی 20/9/97

[2] . سایت جامعه‌آنلاین، دسترسی 20/9/97

نویسنده: مدیریت سایت

اشتراک گذاری این نوشته

245 دیدگاه

بازتاب های این مطلب

  1. 3muscles - 3justify
  2. 2lounged - 1outlets
  3. dissertation editing services - help with masters dissertation https://professionaldissertationwriting.org/
  4. dissertation literature review help - tips for writing dissertation https://professionaldissertationwriting.com/
  5. premium dissertation writing service - master dissertation https://helpwithdissertationwritinglondon.com/
  6. how to write a dissertation proposal - uf dissertation award https://dissertationwritingcenter.com/
  7. citing a dissertation mla - doctoral dissertation help history https://dissertationhelpexpert.com/
  8. dissertation help services - dissertation writing advice https://accountingdissertationhelp.com/
  9. dissertation help service general - statistics help for dissertation https://examplesofdissertation.com/
  10. tips for dissertation writing - masters dissertation help https://writing-a-dissertation.net/
  11. doctoral dissertation - master dissertation https://bestdissertationwritingservice.net/
  12. premium dissertation writing service - what is dissertation https://businessdissertationhelp.com/
  13. proposal and dissertation help geography - dissertation help india https://customdissertationwritinghelp.com/
  14. dissertation proposal - help with writing dissertation proposal https://writingadissertationproposal.com/
  15. buy dissertations - thesis vs dissertation https://dissertationhelpspecialist.com/
  16. uf dissertation award - thesis vs dissertation https://dissertationhelperhub.com/
  17. writing a dissertation in a day - dissertation writing guide https://customthesiswritingservices.com/
  18. harrah's casino online - online casino with free chips https://download-casino-slots.com/
  19. online casino illinois - online casino that accepts visa https://firstonlinecasino.org/
  20. online casino video poker - online casino no deposit bonus 2021 https://onlinecasinofortunes.com/
  21. online casino free spins - united states online casino https://newlasvegascasinos.com/
  22. free casino slots online - river casino online https://trust-online-casino.com/
  23. riversweeps online casino app - online casino greece https://onlinecasinosdirectory.org/
  24. casino online com - online casino slots https://9lineslotscasino.com/
  25. casino game online - best online casino reddit https://free-online-casinos.net/
  26. real vegas online casino - big dollar online casino https://internet-casinos-online.net/
  27. casino online real money usa - baccarat online casino https://cybertimeonlinecasino.com/
  28. twin river casino online - four winds online casino michigan https://1freeslotscasino.com/
  29. slot casino online - best michigan online casino https://vrgamescasino.com/
  30. play online casino - vegas casino online no deposit bonus https://casino-online-roulette.com/
  31. caesar casino online - online casino real money paypal no deposit https://casino-online-jackpot.com/
  32. casino online stream - hollywood casino online slots https://onlineplayerscasino.com/
  33. no deposit online casino bonus codes - las vegas online casino https://ownonlinecasino.com/
  34. online casino sign up bonuses - online casino spiele https://all-online-casino-games.com/
  35. borgata online casino pa - caesar casino online https://casino8online.com/
  36. names.of gay dating sites - gay french dating https://gay-singles-dating.com/
  37. dinner for eight gay dating - gay latino's, dating site's https://gayedating.com/
  38. nude gay dating - michael dinsmore gay dating https://datinggayservices.com/
  39. dating flirt site free - local personals https://freephotodating.com/
  40. free dating chat - singles and personals https://onlinedatingbabes.com/
  41. ourtime dating site - dating sinulator online https://adult-singles-online-dating.com/
  42. dating single online - facebook dating https://adult-classifieds-online-dating.com/
  43. chatting dating site - best online dating websites https://online-internet-dating.net/
  44. dating club - online dating meet https://speedatingwebsites.com/
  45. dating best sites - best adult site https://datingpersonalsonline.com/
  46. adult chat free - online dating app https://lavaonlinedating.com/
  47. local singles near me free - free online dating site https://freeadultdatingpasses.com/
  48. single free dating sites without registering - personal ads free https://virtual-online-dating-service.com/
  49. 100% free dating service - free singles https://zonlinedating.com/
  50. online dating game - best dating service https://onlinedatingservicesecrets.com/
  51. raging bull casino online - top online casino review https://onlinecasinos4me.com/
  52. online casino for real money usa - wind creek online casino https://online2casino.com/
  53. online casino canada - casino live online https://casinosonlinex.com/
  54. gay group chat - free gay chat https://newgaychat.com/
  55. free gay chat roulette - chat gay joven tu chat https://gaychatcams.net/
  56. gay univere men chat - gay phone sex chat commercial https://gaychatspots.com/
  57. gay cruising chat - gay chat city https://gay-live-chat.net/
  58. gay danish english chat rooms - chat gay grstis https://chatcongays.com/
  59. bbc gay chat room free - free chat with men - live gay cams, free gay webcams at chaturbate https://gayphillychat.com/
  60. sacramento gay chat - gay adult phone chat https://gaychatnorules.com/
  61. geek gay chat - free cookeville tn gay chat rooms https://gaymusclechatrooms.com/
  62. free phone chat lines 60 minute trials gay - random gay chat cams https://free-gay-sex-chat.com/
  63. gay chat roulettye - local gay chat rooms https://gayinteracialchat.com/
  64. gay chat chat - gay text chat https://gaymanchatrooms.com/
  65. buy a paper - help writing a paper for college https://term-paper-help.org/
  66. write my nursing paper - best paper writers https://sociologypapershelp.com/
  67. write my paper - can someone write my paper for me https://uktermpaperwriters.com/
  68. custom papers - help writing a college paper https://paperwritinghq.com/
  69. what should i write my paper on - buying paper https://writepapersformoney.com/
  70. will you write my paper for me - help writing a paper for college https://write-my-paper-for-me.org/
  71. buy college papers - write my apa paper https://doyourpapersonline.com/
  72. professional paper writing service - buy college papers https://top100custompapernapkins.com/
  73. help with college paper writing - need someone write my paper https://researchpaperswriting.org/
  74. buy paper online - custom note paper https://cheapcustompaper.org/
  75. custom college paper - write my paper apa format https://writingpaperservice.net/
  76. buy a paper - buying paper https://buyessaypaperz.com/
  77. paper writing service cheap - pay someone to write my paper https://mypaperwritinghelp.com/
  78. pay someone to write paper - buy paper online https://writemypaperquick.com/
  79. pay to do paper - college papers writing service https://essaybuypaper.com/
  80. write my paper apa style - papers writing help https://papercranewritingservices.com/
  81. write my biology paper - do my college paper for me https://premiumpapershelp.com/
  82. websites to type papers - custom paper https://ypaywallpapers.com/
  83. white paper writing services - help with filing divorce papers https://studentpaperhelp.com/

دیدگاه شما چیست ؟

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *